Jakub Kania - popiersie - stare siolkowice

Odkryj Siołkowice – Izba Pamięci Jakuba Kani

Izba Pamięci Jakuba Kani mieści się w publicznym budynku biblioteki w Siołkowicach Starych na ul. Michała 55, a nieopodal budynku znajduje się pomnik popiersia Jakuba Kani.

 

Odkryj Siołkowice - Izba Pamięci Jakuba Kani
Foto. Izba Pamięci Jakuba Kani.

Izba pamięci powstała po śmierci poety, dla uczczenia jego pamięci, jako zasłużonemu śłązakowi – Polakowi, poecie, pisarzowi ludowemu, działaczowi oświatowemu i naukowemu, a także powstańcowi. Opiekę nad izbą sprawuje miejscowa biblioteka.

 

 

 

W Izbie Pamięci Jakuba Kani znajduje się tez bogaty zbiór dzieł z prywatnego księgozbioru pana Józefa Macioszka, mieszkańca Starych Siołkowic.

Księgozbiór ten to ok. 200 pozycji literatury pięknej polskich autorów, które gromadził już jego ojciec i nie są to książki dobrane przypadkowo, ale kompletne serie wydawnicze, których nabycie w owym czasie na pewno było kosztowne. Pan Macioszek przekazał ten niepowtarzalny zasób książek bibliotece, a ze względu na jego wartość został on umieszczone w Izbie Pamięci Jakuba Kani.

Jakub Kania

Odkryj Siołkowice - Izba Pamięci Jakuba Kani– polski poeta i pisarz ludowy, działacz oświatowy i narodowy, urodził się 11 lipca 1872 r. w Starych Siołkowicach w rodzinie rolniczej Jana i Elżbiety z domu Glatki. Jakub był jedynakiem, jego ojciec miał gospodarkę, ale starał się nie obciążać syna nadmiernymi obowiązkami, tak aby ten miał czas na naukę i czytanie. Pomimo, iż na co dzień w wiosce posługiwano się językiem śląskim, rodzicom Jakuba zależało, aby ich syn uczył się języka polskiego. Ojciec Jakuba sam cenił sobie literaturę polską i zasiadając do książek czytał je na głos, w domu także mówiono w języku polskim.

 

W 20 roku życia Jakub został wcielony do wojska, a po powrocie za namową poznanego nauczyciela, zaczął publikować dla Gazety Opolskiej – pisał teksty po śląsku, wysyłał je do gazety Bronisława Koraszewskiego, gdzie były poprawiane, a następnie publikowane. Dzięki takiemu przebiegowi Jakub miał możliwość nauki na własnych błędach, porównywał swoje oryginalne teksty z tymi, które zostały opublikowane w gazecie i coraz lepiej władał gramatyką języka polskiego. Dzięki tej współpracy między nim, a Bronisławem Koraszewskim nawiązała się wieloletnia znajomość i przyjaźń. Siołkowicki poeta nie tylko prenumerował Gazetę Opolską, ale rozpowszechniał ją też w swej wiosce.

 
Odkryj Siołkowice - Izba Pamięci Jakuba Kani
Fot. Izba Pamięci Jakuba Kani – zbiór manuskryptów.

Jakub Kania już w młodym wieku aktywnie działał w siołkowickiej filii Towarzystwa Polsko- Katolickiego „Oświata”, organizował spotkania oraz zabawy na których m.in. deklamowano wiersze i grano przedstawienia teatralne, poza tym poeta pisał i wygłaszał przemówienia. W tygodniu czas pochłaniała praca na gospodarstwie, ale w niedzielę i święta Jakub wolny czas przeznaczał na pasje i „sprawy światowe”. Pomimo młodego wieku, Kania cieszył się już pewnym poszanowaniem w swojej wiosce, bo obok zaangażowania w życie kulturalno-społeczne, pomagał też mieszkańcom w różnych formalnościach, korespondencji, załatwianiu spraw urzędowych itp.
 
W roku 1900 dnia 10 lipca Jakub pojął za żonę Paulinę Toma, córkę gospodarza z Siołkowic. Owocem tego małżeństwa była piątka dzieci: Bronisław, Antoni, Tadeusz, Józef i Elżbieta. Przy tak licznym potomstwie narastało obowiązków, ale żona Jakuba wiernie wspierała swego męża, tak aby ten nadal mógł się aktywnie udzielać w życiu kulturalnym i społecznym. Zasadniczym zajęciem Jakuba nadal była praca na gospodarstwie, dodatkowo zajmował się też pszczelarstwem. Kania chętnie zapraszany był na śląskie wesela, gdzie wcielał się w rolę starosty weselnego. Z upływem lat Jakub wybudował nowy dom, by rodzina miała dostatecznie dużo miejsca, zadbać trzeba było również o odpowiednie wykształcenie dzieci, a to wiązało się z kosztami, dlatego Kania rozpoczął prowadzenie firmy handlującej nawozami i węglem. Pomimo tak wielu obowiązków nadal potrafił znaleźć czas by pisać. Jakub był dumny, że jego dzieci studiują i cieszył się, że siołkowiczanie również posyłają swe dzieci do szkół.
 
Choć Kania miał dużo zwolenników wśród mieszkańców, między nim, a znaczną częścią siołkowiczan utrzymywał się pewien dystans – Kania popierał nową władzę, która do Ślązaków odnosiła się z rezerwą, a wynosiła tylko wybranych. Poeta potępiał też niemieckość, która obecna w wiosce, była niejako w pewnym sensie częścią Siołkowic. Z biegiem lat Jakuba coraz częściej odwiedzali ludzie spoza miejscowości, dziennikarze, naukowcy, studenci i dzieci szkolne, on sam lubił te odwiedziny, bo większość z nich dotyczyła jego literackich dokonań oraz życiowych rad.  U schyłku życia Kania mieszkał sam, był sprawny fizycznie i umysłowo i niemal do końca swych dni pisał. Poeta zmarł 3 grudnia 1957 roku w Starych Siołkowicach.
 
Pamięć o nim uhonorowano poprzez utworzenie Izby Pamięci w Starych Siołkowicach, nadając jego imię szkole w Chróścicach, Zespołowi Szkół Rolniczych w Izbicku, ulicy w Opolu i ulicy w Czarnowąsach. We wsi Stare Siołkowice stanął pomnik popiersia poety, a na ścianie jego rodzinnego domu zawieszona została pamiątkowa tablica.
 
         „Ojczyzna nasza, ojczyzna polska jest to wszystko, cośmy
          najpiękniejszego i najwznioślejszego po ojcach, przodkach
          naszych otrzymali...”
                                                                  (Jakub Kania, 1894)
Odkryj Siołkowice - Izba Pamięci Jakuba Kani
Foto. Pomnik popiersia Jakuba Kani w centrum Starych Siołkowic.
Subscribe
Powiadom o
8 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Piotr Wrocławinain.
3 lat temu

Byłem w Starych Siołkowicach i widziałem dom Kani, Ale czy dom Kani można zwiedzać od środka – bo nie widziałem wejścia do środka ?

Piotr Wrocławianin.
Reply to  Marcin
3 lat temu

Bardzo dziękuję za odpowiedź! A wejście do domu Kani – Izby Pamięci jest od podwórza ? Bo zrobiłem sobie zdjęcie z domem we wrześniu ubiegłego roku – jak pojechałem do Starych Siołkowic- i nie widać na nim drzwi od ulicy.

Piotr Wrocławianin.
Reply to  Marcin
3 lat temu

DZiękuję za zaproszenie. Rozumiem- Izba Pamięci się nie mieści w domu Kani – tylko po drugiej stronie skrzyżowania – w czytelni. A w jakich godzinach jest czynna czytelnia i w które dni ? Żebym wiedział jak przyjadę. W zimie to raczej nie odbywam podróży narodowych i krajoznawczych – oprócz ostatnio Sobótki. Rozpoczynam swą działalność krajoznawczą wiosną . Ale warto już się przygotować. A czy są jakieś pamiątki po innym Kani – Bronisławie ? Znalazłem w tej księdze powiatu opolskiego Jakuba Kanię a nawet jego rodzinne zdjęcie. Gdzie w Starych Siołkowicach można zjeść miejscowe siołkowickie potrawy? Ale nie takie ze sklepów… Czytaj więcej »

Piotr Wrocławianin.
Reply to  Marcin
3 lat temu

DZiękuję. Mam też inne pytanie. CZy grób Jakuba Kani też się znajduje w Starych Siołkowicach? Bo jak byłem – nie widziałem takiego grobu. Z pomnikiem oraz z domem Kani – mam już zdjęcia z moją osobą. Ale nie wiem dokładnie – gdzie jest jego grób. W jednym opracowaniu przeczytałem, że też w Siołkowicach Starych , ale czy rzeczywiście napewno ?

Vitus Kampa
3 lat temu

Very interesting. On our 2014 trip to Silesia we toured the Kania museum in Siolkowice. It is very nice and informative. I only wish I knew more Polish. Kania would be a relative of mine since my great-great grandmother Reck was a Gladtka. Is there perhaps a biography of Kania written in English? I would love to learn more about his story – especially his involvement in the plebescite era and during and after WWII.

Kontynuując korzystanie z witryny, zgadzasz się na używanie plików cookie. więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close